Neler Yeni

GDO'nun Yararları ve Zararları

kakara34

Kullanıcı




Türkiye'de 26.10.2009 tarih ve 27388 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak
GDO konusunda yeni tertip etme yürürlüğe girdi. Bu tertip etmeye göre bu ürünlerin imalatı ve kullanımı daha fazla artabilecek veya denetimi daha zorlaşabilecek. Peki, nedir genetiği değiştirilmiş organizmalar olarak topluma yansıtılan ürünler. Yararları ve zararları nelerdir'
İnönü Üniversitesi Biyoloji Bölümü Öğretim Azası Doç. Dr. Hikmet Geçkil, konuyu şu şekilde izah ediyor: Terminoloji Her ne kadar Türkçe'de daha çok "Genetiği Değiştirilmiş" olarak bir çevrim yapılmışsa da, "Genetically Modified" teriminin daha uygun karşılığı "Genetiği ile Oynanmış, GO" olmalıdır. Zira bir organizmada veya o organizmadan gelen bir üründe bir takım istenen farklıkları yapmak için genetik yapının kökten bir farklığa uğratılması (ör. Başka bir organizmadan gen transferi) gerekmez.
Bazen, organizmanın kendi genetik repertuarı üzerinde yapılacak küçük oynamalar da organizmada veya ürününde istenen farklıklarla sonuçlanabilir. Bu tür bir çalışmada, organizmada istenen bir farklık daha ön tasarıya çıkartılmakta iken (ör. Belli bir proteinde artış sağlama), genetik düzeninde rastgele bir farklık olmamaktadır. Başka bir deyişle hasılı, organizma aynı genetik yapı ile (nitelik değil) nicelik olarak değişik bir protein profili gösterir.
Her ne kadar "biyoteknoloji" ve "genetik modifikasyon, genetik mühendislik, (GM)" çoğu kez biri birinin yerine kullanılırsa da, GM bir seri teknoloji neticesi organizmanın genetik yapısında alana kazançlan farklıkları ifade eder. "Biyoteknoloji" ise çok daha genel bir terim olup bir organizmanın (ör. maya) veya onun ürünlerinin (ör. Enzimler) fark alanlarda kullanımını (bira, peynir, yoğurt gibi) ifade eder. Ancak, genetik mühendislik çalışmaları biyoteknolojik amaçlar için kullanılabilir.
GM ürünleri arasında ilaç, aşı, gıda ve gıda bileşenleri, hayvan besleme ürünleri ve lifli gıda imalatı başta gelmektedir. Tarım endüstrinde çeşitli böceklere karşı direnç sağlayan ve sıhhatli beslenmede ehemmiyeti olan ürünleri yapan genlerin belirlenmesi bu tür uygulamaların başarısı için en belirleyici basamaklardan biri olmaktadır. Ancak, genom teknolojilerindeki ilerlemeler son zamanlarda bir hayli organizmanın ayrıntılı genetik haritasının çıkarılıp karşılaştırılmasını olası kılacak düzeye gelmiştir.
2003 senesi itibarı ile 18 ülkeden takriben 7 milyon rençper tarafından yaklaşık 70 milyon hektar (hemen hemen Türkiye'nin 79 milyon hektar yüzölçümüne eşit) bir alanda başta mısır, pamuk, soya, patates ve pirinç olmak üzere pestisit dirençli veya kimi besinsel değerler kazandırılmış bir seri transgenik nebat ekimi yapılmıştır. Aynı sene içinde dünya transgen nebat imalatının yüzde 99'unu sağlayan ülkeler sırası ile AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ (yüzde 63), Arjantin (yüzde 21), Kanada (yüzde 6), Brezilya (yüzde 4), Çin (yüzde 4) ve Güney Afrika (yüzde 1) olmuştur.
Önümüzdeki 10 sene içinde büyük bölümü gelişmekte olan ülkelerde olmak üzere, GM ürünlerinin logaritmik olarak artacağı düşünülmektedir. Ancak, her yeni teknoloji gibi oranla yeni olan bu uygulamalar da fark toplumlarda fark düzeyde olsa da tartışmalara kapı aralamaktadır. Bu çeşit teknoloji için en yaygın tartışma konularını ise GM organizma veya ürünlerinin insan sıhhati ve etraf üzerine olan tesirleri oluşturmaktadır.
GM organizma ve ürünlerinin toplum için yararları ve tartışılan istikametleri aşağıdaki şekilde sıralanabilir:
GM ürünleri YARARLARI
"Tarım"
Tat ve kalitede artış, erken olgunlaşma, besinsel değerinde artış, ürün artışı ve strese dayanıklılık, hastalıklara, insektisit ve herbisitlere direnç, yeni besinler (gıdalar) ve ekim teknikleri.
"Hayvan"
Direnç, üretkenlik, dayanıklılık ve etkin beslenme, et, süt ve yumurta imalatında artış, daha iyi teşhis metotları ve sıhhatli hayvanlar.
"Etraf"
Etraf arkadaşı biyoherbisitler ve biyoinsektistler, toprak, su ve enerjinin savunması, orman ürünleri için yeni biyoprosesler, atıkları daha iyi değerlendirme.
"Toplum"
Yüksek nüfus artışı gösteren toplumlar için yüksek ürün artışı
TARTIŞMA KONULARI
"Emniyet "
İnsan sıhhati üzerine: allerjenler, antibiyotiklere dirençlilik sağlayan gen veya gen yaftaları (markır)'nin transferi, daha bilinmeyen diğer etkiler. Etraf üzerine transgenlerin istenmeyen şekilde çapraz polenleşme ile dağılması, diğer organizmalar (ör. toprak mikroorganizmaları) üzerine olacak daha bilinmeyen etkiler, flora ve fauna biyoçeşitliliğinde muhtemel azalma.
"Oluşturulmuş genetik kaynaklardan istifade etme"
Dünya gıda imalatının yalnızca birkaç büyük şirket tarafından domine edilmesi, gelişmekte olan ülkelerin, gelişmiş olanlara daha fazla bağımlılığı, biyokorsanlık-natürel kaynakların yabancılar tarafından tüketilmesi.
"Etik"
Natürel organizmaların iç balanslarını ve kendi aralarındaki balansı bozma, türler arasında gen akışını hızlandırarak natürel süreci tahrif etme, hayvan genlerinin bitiklerde kullanılması (veya tersi için) yapılan itirazlar, bütün bu konulardaki toplumda oluşan stres etmeni.
"GDO için tüketiciyi bilgilendirici yaftaların kullanılma konusu"
"Yeni gelişmelerin sadece zengin ülkelerin lehine olacak şekilde tasarlanmaları "​
 

Üst Alt